كاش اين آيات را براى « أبو بكر » مىفرستادى تا بر مردم بخواند . رسول خدا گفت : « لا يؤدّى عنّى إلّا رجل من أهل بيتى » يعنى : « جز مردى از خاندان من از طرف من ( اين پيام را ) نمىرساند » - تا آنجا كه مىگويد - : روز عيد قربان « علىّ بن أبى طالب » به پا خاست و همان‌چه را رسول خدا فرموده بود به مردم اعلام كرد : « اى مردم ! كافرى وارد بهشت نمىشود ، و پس از امسال مشركى نبايد حجّ گزارد و برهنه‌اى نبايد پيرامون كعبه طواف كند ، و هر كس او را با رسول خدا قرار داد و پيمانى است . تا پايان مدّت ، قرارداد او به قوّت خود باقى است ، و ديگران هم از امروز تا مدّت چهار ماه مهلت دارند كه هر گروهى به مأمن و سرزمين خود بازگردد . سپس كه چهار ماه سپرى شد ، براى هيچ مشركى عهد و پيمانى نخواهد بود ، مگر همانان كه با خدا و رسولش تا مدّتى عهد و پيمانى بسته‌اند ، پس نبايد پس از امسال مشركى حجّ كند و نبايد برهنه‌اى پيرامون كعبه طواف كند [ 1 ] » . ناگفته نماند : كه موضوع فرستادن رسول خدا - صلّى اللّه عليه و آله - « أبو بكر » را براى رياست كاروان حجّ در سال نهم و سپس فرستادن أمير المؤمنين : « علىّ بن أبى طالب » - عليه السلام - را براى خواندن آيات اول سورهء توبه بر مشركان در موسم حجّ از چند جهت در ميان مفسّران و مورّخان اسلامى مورد اختلاف ، و در نتيجه ، علماى علم كلام را هم در اين موضوع بحث و جدالى است : 1 - در شمارهء آياتى كه علىّ - عليه السلام - از رسول خدا - صلّى اللّه عليه و آله - گرفت ، و در موسم حجّ بر مشركان خواند اختلاف است و ظاهرا كمتر از پنج آيه نگفته‌اند . 2 - در اين كه آيا علىّ - عليه السلام - طبق دستور رسول خدا آيات سورهء توبه را در مكّه بر مشركان عرب خواند يا در منى ، نقلها اختلاف دارد . 3 - در اين كه آيا آيات سورهء توبهء نازل شده بود و رسول خدا آنها را براى

--> [ 1 ] - سيرهء ابن هشام ، ج 4 ، ص 188 - 191 ، چاپ مصطفى الحلبى ، 1355 . امتاع الاسماع ج 1 ، ص 498 - 500 ، چاپ قاهره 1941 م . م .